Gece Görüşü ve Gece Sürüşü Neden Zorlaşır

Havalar erken karardığında Kemalpaşa'daki mağazamıza gelen müşterilerin sorduğu soru hemen hemen aynı oluyor. Gündüz rahat gördüğü halde gece direksiyon başında zorlanan, karşıdan gelen farlarda gözü kamaşan, şerit çizgilerini ve yol kenarındaki yayayı geç fark eden çok kişi var. İzmir çevresinde çalışıp akşam eve dönen sürücüler için bu, basit bir konfor meselesinden fazlası.

Gece görüşü, sürüş performansını belirleyen tek bir faktöre bağlı değil. Gözün karanlığa uyum biçimi, göz bebeğinin genişlemesi, kontrast algısı, camın temizliği ve numaranın güncelliği hep birlikte çalışır. Aşağıda bunların hangisinin doğal, hangisinin kontrol istediğini olabildiğince açık anlatmaya çalıştık.

Gece Neden Daha Zor Görürüz

Gözün ağ tabakasında iki tip ışık algılayıcı hücre bulunur. Bunlardan biri gündüz ışığında renk ve detay için çalışır, diğeri düşük ışıkta devreye girer ama detay çözünürlüğü ve renk ayrımı çok daha zayıftır. Karanlıkta ikinci grup öne geçtiği için görüntü doğal olarak daha kaba, daha az renkli ve daha az keskin gelir.

Buna bir de kontrast düşüşü eklenir. Gündüz gri asfalt ile beyaz çizgi arasındaki fark belirginken, gece bu fark ciddi biçimde azalır. Koyu renk kıyafetli bir yaya, ıslak zemindeki bir çukur ya da kaldırıma yakın park etmiş bir araç gündüz uzaktan seçilirken gece ancak farın aydınlattığı mesafede fark edilir.

Göz Bebeği Genişleyince Ne Değişir

Karanlıkta göz bebeği daha çok ışık toplamak için genişler. Bu faydalı bir refleks ama bir yan etkisi var. Göz bebeği büyüdükçe gözün merkezinden değil, kenar bölgelerinden de ışık geçmeye başlar ve bu bölgeler optik olarak daha kusurludur. Sonuçta gündüz fark etmediğiniz küçük bir odaklanma hatası gece belirgin hale gelir.

Aynı sebeple hafif astigmatı olan bir sürücü gece ışık kaynaklarının etrafında kuyruklanma, uzama ya da çift görüntü tarif edebilir. Gündüz göz bebeği küçüldüğü için aynı kusur çoğu zaman kendini belli etmez. Bu yüzden "benim gözüm iyi, sadece geceleri bozuluyor" cümlesini sık duyuyoruz ve genelde arkasında ölçülebilir bir numara farkı çıkıyor.

Karşıdan Gelen Farlarda Halo ve Parlama

Işık kaynağının etrafında görülen halka biçimli parlaklığa halo, gözün geçici olarak kamaşmasına ise parlama diyoruz. Modern LED ve xenon farlar eski sarı farlara göre daha yoğun ve daha mavi bir ışık verdiği için bu etki son yıllarda daha çok şikayet konusu oluyor.

Işık göz içindeki saydam yapılardan geçerken bir miktar saçılır. Gözyaşı tabakası bozuksa, kornea yüzeyi kuruysa ya da göz merceği yaşla birlikte hafifçe bulanıklaştıysa bu saçılma artar. Camın üzerindeki çizikler, parmak izleri ve ince yağ tabakası da aynı işi yapar. Yani halo her zaman gözden kaynaklanmaz, bazen sadece kirli bir camdır.

Hangi Durum Normal, Hangisi Kontrol İster

Genellikle Olağan Sayılanlar

• Aydınlık bir yerden karanlık yola çıkınca birkaç dakika süren uyum gecikmesi
• Karşıdan gelen aracın uzun farında kısa süreli kamaşma ve araç geçtikten sonra hızla düzelen görüş
• Yağmurlu havada ıslak asfaltta artan yansıma ve azalan çizgi görünürlüğü
• Yaşla birlikte karanlığa uyumun yavaşlaması ve daha fazla ışığa ihtiyaç duyulması

Kontrol Ettirmeniz Gereken İşaretler

• Far geçtikten sonra görüşün eski haline dönmesi belirgin biçimde uzuyorsa
• Işıkların etrafındaki halo son aylarda gözle görülür şekilde büyüdüyse
• Gece trafik levhalarını ya da sokak tabelalarını gündüzküne göre çok daha geç okuyorsanız
• Bir gözde farklı, diğerinde farklı bir bulanıklık hissediyorsanız
• Görüşünüzde ani bir değişiklik, ışık çakmaları ya da uçuşan lekeler varsa

Son maddedeki gibi ani değişimlerde optisyene değil doğrudan göz hekimine gitmek gerekir. Biz numara ve cam tarafını üstleniriz, göz sağlığına dair tanı hekimin işidir ve bu ayrımı müşterilerimize her zaman açıkça söylüyoruz.

Numaradaki Küçük Fark Gece Neden Büyür

Yarım derecelik bir eksiklik gündüz çoğu kişiyi rahatsız etmez. Gece aynı eksiklik, genişleyen göz bebeği ve düşen kontrastla birleşince fark edilir bir bulanıklığa dönüşür. Özellikle astigmat ekseninin biraz kaymış olması, uzaktaki ışıkların yayvan görünmesinin en sık sebeplerinden biri.

Reçetenizde yazan değerlerin ne anlama geldiğini merak ediyorsanız gözlük reçetesi nasıl okunur yazımız işinizi kolaylaştırır. Yine de karar vermeden önce güncel bir ölçüm şart. Eski reçeteyle yaptırılan gözlük, gece sürüşünde en çok sorun çıkaran durumlardan biri.

Cam Kaplamaları Ne Yapar, Ne Yapmaz

Yansıma önleyici kaplama camın iki yüzeyinden geri dönen ışığı azaltır. Bunun gece somut bir karşılığı var. Arkanızdaki aracın farı camınızın iç yüzeyinden yansıyıp gözünüze gelmez, karşıdan gelen ışığın etrafındaki hayalet halka belirgin biçimde azalır. Kaplamasız camla kaplamalı cam arasındaki farkı mağazamızda örnek camlarla gösterebiliyoruz.

Ama beklentiyi doğru kurmak gerekiyor. Yansıma önleyici kaplama gözünüzün kendi optik kusurunu düzeltmez, kontrast algınızı yükseltmez ve göz merceğindeki yaşa bağlı bulanıklığı ortadan kaldırmaz. Yaptığı iş, camdan kaynaklanan gereksiz parlamayı yoldan çıkarmaktır ve bu tek başına küçümsenecek bir katkı değil.

Çizilmiş, matlaşmış ya da kaplaması yer yer kalkmış camlar gece çok daha fazla saçılma yapar. Bu durumdaki gözlükler için cam değişimi çoğu zaman en hızlı çözüm. Çerçeve sağlamsa değiştirmenize gerek kalmaz.

Sarı Gece Sürüş Gözlüğü Gerçekten İşe Yarıyor mu

Bu konuda dürüst olmak istiyoruz. Sarı veya amber renkli gece sürüş gözlükleri mavi ışığın bir kısmını süzer ve bazı kişilere ışıklar daha yumuşak görünür. Bu öznel rahatlama gerçek olabilir.

Ancak filtre, gözünüze ulaşan toplam ışık miktarını da azaltır. Zaten karanlık bir ortamda ışığı kısmak, yayayı ya da yol kenarındaki engeli fark etme mesafenizi kısaltabilir. Özellikle yaşça büyük sürücülerde bu kayıp daha belirgin hissedilir çünkü göze giren ışık zaten yaşla birlikte azalmıştır.

Konuyla ilgili yapılan çalışmaların büyük bölümü, sarı camların gece görme performansını ölçülebilir biçimde artırdığını gösteremiyor. Bazı sürücüler kendini daha konforlu hissettiği için faydalı buluyor, bu ayrı bir şey. Biz kimseye sarı camı bir güvenlik ekipmanı gibi sunmuyoruz. Gerçekten fark yaratan şey, doğru numara ve temiz, yansıma önleyici kaplamalı bir cam.

Gece güneş gözlüğü ya da renkli koyu cam kullanmak ise kesinlikle önerilmez. Karanlıkta zaten kısıtlı olan görüşü daha da kısarak tepki sürenizi uzatır. Konfor hissi uğruna görüş güvenliğinden ödün verilmemeli.

İzmir Yollarında Gece Sürüşünü Kolaylaştıran Öneriler

İzmir'in çevre yollarında aydınlatma her yerde aynı seviyede değil. Şehir içi bölümlerden çıkıp Kemalpaşa yönüne doğru ilerledikçe sokak lambası aralıkları açılıyor ve göz sürekli aydınlıktan karanlığa geçiş yapmak zorunda kalıyor. Bu geçişler yorgunluğu hızlandırıyor.

• Ön camın iç yüzeyini düzenli temizleyin, içeride biriken ince film tabakası gece parlamanın görünmeyen sebebi
• Gözlük camlarınızı mikrofiber bezle silin, gömlek ucu ve peçete cam yüzeyini zamanla çizer
• Karşıdan gelen araca doğrudan bakmak yerine bakışınızı kendi şeridinizin sağ kenarına kaydırın
• Gösterge paneli ve ekran parlaklığını gece kısın, kabin içindeki parlak yüzeyler gözün karanlığa uyumunu bozar
• Farlarınızın ayarını kontrol ettirin, yüksek ayarlı farlar hem karşı sürücüyü rahatsız eder hem size dönen yansımayı artırır
• Uzun yolda düzenli mola verin, yorgun göz kontrast farkını daha geç seçer

Kemalpaşa'da Gece Görüşü İçin Neye Bakıyoruz

Mağazamıza gece sürüş şikayetiyle gelen birini önce dinliyoruz. Şikayet ne zaman başladı, iki gözde de aynı mı, sadece yağmurlu havada mı oluyor, gündüz de var mı gibi sorular tabloyu hızla daraltıyor. Ardından güncel bir ölçüm alıyoruz ve mevcut gözlüğün numarasıyla karşılaştırıyoruz.

Ölçüm sürecinin nasıl işlediğini merak edenler göz testi hizmetimiz sayfasından ayrıntıya bakabilir. Sonuç hekim değerlendirmesi gerektiren bir tabloya işaret ediyorsa bunu saklamadan söylüyoruz. Kemalpaşa'daki mağazamıza Bornova'dan yaklaşık 25 dakika, Buca'dan yaklaşık 35 dakikada ulaşabilirsiniz.