Astigmat, İzmir'de ve Türkiye'nin her yerinde son derece yaygın bir kırılma kusurudur. Kemalpaşa mağazamıza gelen hastaların önemli bir bölümünün reçetesinde silindirik numara (CYL) bulunduğunu görüyoruz. Uluslararası kırılma kusuru çalışmalarına göre astigmat dünya genelinde yaklaşık %30-40 oranında görülmektedir. Bu oran, astigmatı göz ardı edilmeyecek kadar yaygın bir durum haline getiriyor.
Astigmat Nedir? Kornea ve Lens Eğriliği Nasıl Sorun Yaratır?
Sağlıklı bir gözde kornea, basketbol topu gibi her yönde eşit eğriliğe sahiptir. Astigmatta ise kornea ya da göz merceği futbol topu şeklini andırır. Bir eksen boyunca daha düz, diğer eksen boyunca daha diktir. Bu eşitsizlik nedeniyle gözden geçen ışık, retinada tek bir noktada değil birden fazla noktada odaklanır ve görüntü bulanık ya da çarpık algılanır.
Astigmatın miyop veya hipermetropla temel farkı şu noktadadır. Miyopta uzak görüş, hipermetropta yakın görüş öncelikli olarak etkilenir. Astigmatta ise hem yakın hem uzak mesafede bozulma yaşanabilir. Miyop ile karşılaştırma konusunda daha fazla bilgi almak isteyenler için ayrı bir yazımız mevcut.
Astigmat iki ana türde görülür. Düzenli (regular) ve düzensiz (irregular). Düzenli astigmatta kornea eğriliği simetrik bir örüntü izler. Gözlük veya toric lensle düzeltilebilir. Düzensiz astigmatta kornea yüzeyi tutarsız biçimde şekil almıştır. Bu tablo keratokonus gibi hastalıklarda karşılaşılan bir durumdur.
Astigmat Belirtileri: Gözden Kaçırmayın
Astigmatın en belirgin işareti bulanık veya çarpık görüntüdür - hem yakında hem uzakta. Buna ek olarak şu belirtiler de sıkça eşlik eder.
Uzun süreli okuma veya ekran kullanımı sonrası baş ağrısı
Göz yorgunluğu ve yanma hissi
Gece sürüşünde veya karanlıkta ışık kaynaklarının etrafında halo ve parlama
Görmek için sürekli göz kısma
Bu belirtilerin hepsi aynı anda görülmek zorunda değildir. Kimi zaman tek belirti kronik baş ağrısı olabilir. Kişi bunu migren ya da yorgunlukla karıştırır ve yıllarca fark etmez.
Çocuklarda Astigmat Belirtileri Neden Gözden Kaçar?
Çocuklar gördüklerini "normal" zanneder ve şikayet etmez. Onlar için bulanık görüş, başka türlüsü bilinmediği için sıradan bir durumdur. Bu yüzden belirtileri genellikle ebeveynler ya da öğretmenler fark eder.
Dikkat edilmesi gereken sinyaller şu yönde olabilir. Ders başarısında açıklanamayan düşüş, tahtayı görememe, kitabı gözüne çok yakın tutma ve sık baş ağrısı şikayeti. Türkiye'de üniversite kliniklerinde yürütülen çalışmalar, okul çağı çocuklarında astigmat prevalansının yaklaşık %20-35 aralığında olduğunu göstermektedir. Bu oran, düzenli göz kontrolünün ne kadar önemli olduğunu açıkça ortaya koyuyor.
Okul öncesi dönemden itibaren düzenli göz kontrolü yaptırmanızı öneririz. Çocuklarda gözlük süreci hakkında daha ayrıntılı bilgi için çocuklarda gözlük rehberi yazımıza bakabilirsiniz.
Astigmat Dereceleri: Silindirik Numara (CYL) ve Eksen (Axis) Ne Anlama Gelir?
Gözlük reçetenizde CYL ve AXIS değerleri görüyorsanız astigmatınız var demektir. Bu iki değer birlikte anlam taşır.
CYL (silindir), astigmatın şiddetini diyoptri cinsinden gösterir. Genel sınıflandırma şu yönde.
CYL < 1.00 D - düşük astigmat
CYL 1.00-2.00 D - orta astigmat
CYL > 2.00 D - yüksek astigmat
AXIS (eksen), 0° ile 180° arasında bir değerdir ve korneanın en düz meridyeninin yönünü gösterir. Camın hangi doğrultuda güç uygulayacağını belirler. Birkaç derece bile kayma, görüntü kalitesini belirgin biçimde etkileyebilir - bu yüzden eksen değeri montaj sırasında son derece hassas biçimde uygulanmalıdır.
Reçetenizde hem sferik (SPH) hem silindirik (CYL) değer varsa miyopik astigmat ya da hipermetropik astigmat söz konusudur. Bu kombinasyonlar, düzeltme sürecinde her iki kusuru birlikte ele almayı gerektirir.
Düzenli ve Düzensiz Astigmat: Keratokonus Bağlantısı
Düzenli astigmatta kornea eğriliği simetrik bir örüntü izler. Standart silindirik camlı gözlük veya toric kontakt lensle tam düzeltme sağlanabilir.
Düzensiz astigmatta ise kornea yüzeyi tutarsız ve asimetrik biçimde şekil almıştır. Keratokonus bu tablonun en bilinen nedenidir. Kornea progresif olarak incelir ve konik bir şekil alır. Bu durumda standart gözlük ya da toric lens yeterli kalmaz. Sert gaz geçirgen (RGP) veya skleral lens gerekebilir. Düzenli ve düzensiz astigmat arasındaki ayrım, korneal topografi ile yapılır.
Keratokonusun genel popülasyondaki görülme sıklığı yaklaşık 1/2000 ile 1/375 arasında değişmektedir. Tarama yöntemine ve popülasyona göre bu oran farklılık gösterebilir. Türk Oftalmoloji Derneği, astigmatlı hastalarda keratokonus taramasının önemini vurgulamaktadır.
Önemli not. Düzensiz astigmat şüphesi varsa, ani görüş değişimi yaşıyorsanız veya mevcut gözlüğünüzle yeterli düzeltme sağlanamıyorsa mutlaka bir göz doktoruna (oftalmoloğa) başvurun. İlhan Optik'te numara ölçümü, silindirik camlı gözlük üretimi ve toric kontakt lens uyarlaması yapılmaktadır. Ancak hastalık tanısı ve tıbbi değerlendirme göz hekiminin alanındadır.
Astigmat Nasıl Düzeltilir? Gözlük, Toric Lens ve Cerrahi Seçenekler
Astigmat düzeltmesinde üç temel yol vardır. Her birinin kapsamı ve sorumlusu farklıdır.
1. Silindirik camlı gözlük
En yaygın ve en kolay erişilebilen seçenektir. CYL ve AXIS değerlerine göre özel olarak üretilen camlar, farklı meridyenlerde farklı güç uygulayarak görüntüyü düzeltir. Optisyen yetkisi dahilindedir.
2. Toric kontakt lens
Standart kontakt lensler astigmatı düzeltemez. Bunun için özel olarak tasarlanmış toric lensler gerekir. Her göze özgü eğri ve eksen hizalaması gerektiren bu lensler, optisyen tarafından uyarlanır. Küresel kontakt lens kullanıcılarının yaklaşık %30'unun astigmat düzeltmesine ihtiyaç duyduğu tahmin edilmektedir. Toric kontakt lens uyarlaması hakkında detaylı bilgi almak için bize ulaşabilirsiniz.
3. Lazer cerrahi (LASIK, PRK, SMILE)
Kornea şeklini kalıcı olarak düzelten cerrahi seçeneklerdir. Bu kararı vermek ve uygulamak tamamen göz hekiminin (cerrahın) yetkisindedir. Türk Oftalmoloji Derneği, LASIK öncesi topografik değerlendirmeyi zorunlu görmekte ve keratokonus taramasını önermektedir. Bu konuda bilgi sunmakla yetiniyoruz. Cerrahi yönlendirme yapmıyoruz.
Astigmat Gözlüğü Seçimi: Silindirik Cam Neden Özel Üretim Gerektirir?
Silindirik camlar, standart sferik camlardan farklı olarak farklı meridyenlerde farklı optik güç taşır. Bu yapı, camın tam doğru eksen açısında monte edilmesini zorunlu kılar. Birkaç derece sapma bile görüntü kalitesini belirgin biçimde bozabilir.
Bu nedenle cam kalitesi ve montaj hassasiyeti kritik önem taşır. Zeiss, Hoya ve Essilor gibi yetkili tedarikçilerden cam temin ediyoruz. Bu markalar silindirik üretimde tutarlı optik performans sunar.
Çerçeve seçimi de göz ardı edilmemelidir. Yüksek astigmatta büyük ve ince çerçeveler cam kenar kalınlığını artırabilir. Doğru çerçeve seçimi hem görsel hem estetik açıdan fark yaratır. Mevcut çerçevenizi beğeniyorsanız, silindirik cam değişimi seçeneğiyle sadece camı yenilemek de mümkündür.
İzmir ve Kemalpaşa'da Astigmat Şüpheniz Varsa Sonraki Adım
Optisyen olarak rolümüzü net tutmak istiyoruz. Mağazamızda numara ölçümü (göz testi), mevcut reçeteye göre silindirik camlı gözlük üretimi ve toric kontakt lens uyarlaması ile kullanım eğitimi yapılmaktadır.
Astigmat tanısı koymak, hastalık tespiti yapmak ve cerrahi karar vermek ise göz doktorunun (oftalmologun) alanıdır. Şu durumlarda mutlaka bir göz hekimine başvurmanızı öneririz.
Astigmat şüphesiyle ilk kez değerlendirme yaptıracaksanız
Yüksek veya düzensiz astigmat söz konusuysa
Görüşünüzde ani veya hızlı değişim yaşıyorsanız
Keratokonus şüphesi varsa
Mevcut reçeteniz varsa ve gözlük ya da toric lens yaptırmak istiyorsanız Kemalpaşa'daki İlhan Optik'e bekleriz. İzmir'in Bornova ilçesinden yaklaşık 25 dakika, Buca'dan yaklaşık 35 dakika uzaklıktayız. Mehmet Akif Ersoy Mahallesi, Kirazlı Caddesi üzerindeki mağazamıza uğrayabilir ya da sorularınızı WhatsApp üzerinden iletebilirsiniz.
Görüşünüzde bulanıklık, baş ağrısı veya göz yorgunluğu yaşıyorsanız numara ölçümü randevusu alarak başlayabilirsiniz.
